Σκοπός και χορός από την περιοχή της Γουμένισσας και συγκεκριμένα από το ιστορικό κεφαλοχώρι Γρίβα  στους πρόποδες του Πάικου, στην επαρχία Παιονίας,  ένα χωριό που κατοικείται από το 817μ.Χ.

Εκεί ζούσε η Ολυμπία Κόιου, κόρη του μεγαλοκτηνοτρόφου Χρήστου Kόιου και της Πετρούλας Γιάγκου (γιαγιά-Πέτρα). Γεννήθηκε το 1896 και ήταν η μεγαλύτερη κόρη της εξαμελούς οικογένειας και αδερφή του Διονύση, της Μαρίας και του Κύρου.Ήταν μια πανέμορφη, κάτασπρη κοπέλα, ψηλή και ξανθιά, εξ΄ ού και το μετέπειτα προσωνύμιό της «μπέλα» που σημαίνει όμορφη αλλά και άσπρη στα «εντόπια της Γρίβας».

Τα πανέμορφα χαρακτηριστικά, η κορμοστασιά και η ομορφιά της γρήγορα την έκαναν ξακουστή στη γύρω περιοχή και έγιναν η αιτία να δημιουργήσει μεγάλη φήμη  κι όλοι να μιλούν γι’ αυτή, θαυμάζοντας τα κάλλη της. Όταν ήταν πλέον σε ηλικία γάμου, άρχισαν και τα προξενιά. Πλούσιοι γαμπροί συνέρρεαν στη Γρίβα από παντού. Σε καθημερινή βάση, το πατρικό της σπίτι, πριν την πλατεία του χωριού, κατακλύζονταν από υποψήφιους γαμπρούς, μουσικά όργανα και καντάδες.

Το τραγούδι εξιστορεί την προσπάθεια των επίδοξων γαμπρών, μαζί με τις προσφορές προικός και επίδειξη του πλούτου τους, να πείσουν την Ολυμπία και τους γονείς της με τα ταξίματά τους να τους επιλέξει.

Η Ολυμπία όμως, παρά τα πάμπολλα ταξίματα και προικιά, ήδη αγαπούσε τον Ιωάννη Πούλκα, μετέπειτα άντρα της, γραμματέα και πρόεδρο του χωριού, με τον οποίο απέκτησαν πέντε παιδιά. Τον Θεόδωρο, την Αθηνά, τον Χρήστο, τον Αλέξανδρο και τη Φιλίτσα. Απεβίωσε σε ηλικία ενενήντα ετών το 1986 και ενταφιάστηκε στο κοιμητήριο του Ι.Ν. Αγίου Αθανασίου Γρίβας.

Πηγή – Πληροφορίες: Χρήστος Κόϊος (εγγονός της Ολυμπίας Κόϊου)

Σκοπός και χορός από την περιοχή της Γουμένισσας και συγκεκριμένα από το ιστορικό κεφαλοχώρι της Γρίβας στους πρόποδες του Πάϊκου, στην επαρχία Παιονίας.

Αναφέρεται σε μία κοπέλα τη Σοφία Δήμκου, κόρη του Διονυσίου και της Μαρίας Δήμκου που γεννήθηκε το 1905 και έζησε εκεί. Τα βάσανά της αρχίζουνε όταν καταλαβαίνει ότι είναι έγκυος, χωρίς να είναι παντρεμένη. Προσπαθώντας να κρύψει την κατάστασή της προφασίζεται ότι είναι άρρωστη. Προσπάθησε να κρατήσει την «αδιαθεσία» της μακριά από τους γονείς της, από φόβο για τις επικείμενες συνέπειες. Βλέποντας ο πατέρας της όμως ότι δεν καλυτερεύει, αποφασίζει να την κατεβάσει από τη Γρίβα, στη Γουμένισσα, στον γιατρό Γιώργο Ρούσση.

Το μωρό που γεννήθηκε, ήταν ο γιος της Κωνσταντίνος. Στην συνέχεια η Σοφία απέκτησε άλλα πέντε παιδιά. Το Θεόδωρο, τη Μαρία, τον Ευάγγελο (Λάκη), την Ιφιγένεια και την Ελευθερία. Απεβίωσε στις 20 Απριλίου του 1988 και ενταφιάζεται στο Κοιμητήριο του Ι.Ν Αγίου Αθανασίου Γρίβας.

Πηγή – Πληροφορίες: Χρήστος Κόϊος

Ο χορός πιθανότατα προέρχεται από το Tikfes της δυτικής περιοχής του όρους Καϊμακτσαλάν. Η κατάληξη -ινο εδώ  δηλώνει προέλευση. Οι κάτοικοι αυτής της περιοχής φαίνεται πως είχαν εμπορικές και άλλες σχέσεις με τους κατοίκους της Αλμωπίας, γεγονός που αποδεικνύεται από τα ίχνη ενός χανιού που υπήρχε στον ενδιάμεσο χώρο των δύο περιοχών για την εξυπηρέτηση των διερχομένων. Αποτέλεσμα της επαφής αυτής ήταν ο αλληλοδανεισμός μουσικοχορευτικών στοιχείων.
Δύο από τα χωριά που συναντάται ο χορός είναι οι Πρόμαχοι και η Υδραία στην περιοχή της Αριδαίας.

Πηγή – Πληροφορίες : Δημήτρης Ιωάννου, Πέτρος Σέλκος.

Μελωδία και χορός γνωστός σε περιοχές της κεντρικής Μακεδονίας. Συγκεκριμένα τον συναντάμε στο χωριό Εξαπλάτανος και στην ευρύτερη περιοχή της Αλμωπίας, των Γιαννιτσών και της Έδεσσας, στο νομό Κιλκίς, στην Επισκοπή Ημαθίας και σε άλλα χωριά του κάμπου της Νάουσας.
Το Ζάικο το συναντάμε και με την ονομασία Κομίτιν που σημαίνει Κομιτατζίδικο.
Ο χορός διαδόθηκε κυρίως την περίοδο του Μακεδονικού αγώνα. Το “Κομιτατζής” αρχικά δεν σήμαινε κατ’ ανάγκην Βουλγαρίζων.Την περίοδο αυτή μεταξύ 1894 και 1904, δηλαδή,που όλοι οι κάτοικοι της Μακεδονίας ενωμένοι επιδίωκαν την απελευθέρωση από τους Τούρκους, σήμαινε Παρτιζάνος – Κλέφτης – Αναρχικός. Τον χόρευαν οι πολεμιστές ζωσμένοι με τα όπλα και κατά τη διάρκεια του χορού εκπυρσοκροτούσαν.
Η χορευτική αγωγή του χορού όπως χορεύεται σε κάποιες από τις περιοχές που αναφέραμε θυμίζει Βουλγάρικες τεχνικές και κινήσεις. Σε πολλά χωριά χορευόταν με ένα πολύ απλό χορευτικό μοτίβο το οποίο, όμως, στο πέρασμα του χρόνου χάθηκε.

Πηγές – Πληροφορίες : Δημήτρης Ιωάννου

Ευρέως διαδεδομένος χορός σε πολλά χωριά της Μακεδονίας με ποικίλες μικροπαραλλαγές που εξαρτώνται από την προέλευση των χορευτών. Έχει στοιχεία της Μπαϊντούσκας αλλά το βασικό του χαρακτηριστικό είναι ότι το βήμα των χορευτών μοιάζει σαν να κάνει αντίλαλο.
Στο νομό Πέλλας χορεύεται στο χωριό Πρόμαχοι όπου το συναντάμε και με τις ονομασίες Μπαϊντούσκα ή Μπαϊντούσκιντο.
Τέλος σε κάποια χωριά ο χορός έχει διαφοροποιηθεί λίγο με το πέρασμα του χρόνου.

Πηγές – Πληροφορίες : Δημήτρης Ιωάννου, Πέτρος Σέλκος

Το Ράικο χορεύεται στην περιοχή της Νάουσας του νομού Ημαθίας και της Έδεσσας του νομού Πέλλας και κυρίως στα χωριά του κάμπου. Επίσης χορεύεται και στην περιοχή της Γουμένισσας του νομού Κιλκίς.
Το χορευτικό μοτίβο του το συναντάμε και σε κάποιες περιοχές του νομού Πέλλας όχι όμως σαν αυτόνομο χορό με αυτή την ονομασία αλλά μέσα στον χορό Τικφέσκινο που είναι το δεύτερο γρήγορο μέρος του χορού δηλαδή το γύρισμα.

Επίσης με το σκοπό του Ράϊκου χορεύουν στην Αλμωπία και συγκεκριμένα στην περιοχή της Αριδαίας αλλά και στην Έδεσσα το χορό Παϊντούσκα ή Μπαϊντούσκα καθώς και το χορό Μπαϊντούσκινο. Τον τελευταίο τον χορεύουν, βέβαια, και με άλλες μελωδίες.
Τέλος σύμφωνα με κάποιες αναφορές ο χορός τα τελευταία χρόνια έχει διαδοθεί σε περισσότερες περιοχές της Μακεδονίας αλλά δεν αναφερόμαστε περισσότερο σ’ αυτό διότι οι πληροφορίες μας δεν είναι επαρκείς.

Πηγές – Πληροφορίες : Εγκυκλοπαίδεια του Ελληνικού Χορού του Άλκη Ράφτη – Έκδοση Θ.Ε.Χ. “Δόρα Στράτου”, Δημήτρης Ιωάννου.

Γυναικείος χορός από τα χωριά Όρμα και Σαρακηνοί.   

Πηγές – Πληροφορίες : Πέτρος Σέλκος